Pırlanta Ticareti

Elmas ticareti

1.1.  Ham elmas pazarı 

Jeoloji uzmanları dünyanın her yerinde elmas madenlerine ulaşabilmek için geleneksel metotların yanında cutting-edge teknolojisini kullanmaktadırlar. Bir maden yatağı bulunduğunda kaynak kar getirip getirmeyeceğine ve finansal kapasitesine göre tayin ve takdir edilmektedir. 200 kimberlit yatağından birinden az miktarda maden yatağı ana maden olmaya hak kazanır, dünyada bulunan 6,500 kimberlit yatağından ancak 50 tanesi uygun elmas madeni olarak işletilmektedir.

Bir cevherden elmasları elde etmek elmas maden işinde bilinen bütün tekniklerle son teknolojide tekniklerin bir arada kullanılmasını gerektiren çok kademeli bir süreçtir (Şekil 8): açık baca tipi maden, yer altı, alüvyol, kıyı bölgesi ve deniz.

Açık ocak tipi pırlanta madeni

Açık ocak tipi pırlanta madeni

2.2.  De Beers Grubu 

Günümüzde De Beers dünyadaki en büyük elmas madenciliği şirketidir. Dünyadaki parlatılmış taşların %40’ını Güney Afrika’daki, kendilerine ait madenlerden ve devletle ortak çalıştıkları Botswana’daki, Namibia ve Tanzanya’daki madenlerden çıkarılan elmaslarla karşılamaktadırlar. Bu 4 ülkede 20 adet maden işletmektedirler.

De Beers’ın daha uzak bölgelerdeki pazarları Rus ve Kanadalı elmas üreticilerinin bir parçası olarak bulunmaktadır. Günümüzde bu grup, ham elmas pazarının %60’ını kontrol etmektedir.

Cecil J. Rhode’un teorisi, elmas fiyatlarındaki stabiliteyi sağlamak için üretimin (talebe bağlı olarak üretimi ayarlamak) ve satışın (piyasadaki büyük dalgalanmalardan kaçınmak) kontrol altına alınmasını amaçlayan bir teoridir. Ayrıca De Beers, her maden başına üretim kotası koyan (ayrıca De Beers’ın kendisine de ait olan bütün madenler için geçerlidir ve kontratların ilişiğinde belirtilmiştir) Elmas Üreticileri Derneği’ni kurmuştur. Diğer bir taraftan ise hem elmasların Elmas Ticaret Şirketi’ne satışını sağlamaktadır.

2.2.1.   Elmas Ticaret Şirketi

Elmas Ticaret Şirketi (Diamond Trading Company – DTC) dünyanın her yerinden gelen elmasları 16000 farklı kategoriye ayırarak derlemektedir. Uzman derleyiciler elmasları boyutlarına, şekline, berraklığına ve rengine göre sınıflandırırlar. Bu işlem her ham elmas kategorisinin değerlendirilmesine ve ‘sights’ların oluşmasına imkan sağlar.

2.2.2.    Sights

Bir ‘sight’ ham elmas parçasıdır ve bir çok ham elmasın bir araya gelmesi ile ‘sights’ oluşmaktadır. Bu ham taşlar Pazar isteğine göre, alıcının kendi işinin bir fonksyonu olan değerlendirilen kapasitesine göre sipariş edilmektedir. Londra’ya ve Johannesburg’a yılda 10 kere sights gelişi  olmaktadır ve bunlar çok küçük bir grup seçkin elmas satıcılarına pay edilmektedir. De Beers’in pazarlama bölümü ve Elmas Ticaret Şirketi dünyadaki ham elmasların 3 de 2 sinin derlenmesinden ve değer biçilmesinden sorumlu olup bunları çok titizlikle ve deneyimleri nedeniyle seçilmiş, saygın ve finansal olarak güçlü müşterilerine satmaktadırlar.

bir sight örneği

bir sight örneği

 

Antwerp, Tel Aviv, Mumbai, Johannesburg ve New York’un geleneksel kesim merkezlerinde bulunan seçilmiş insanlar ile bu ham elmaslar Londra ve Johannesburg’dan DTC’nin satış bölümüne ‘sigts’ olarak gelirler ve bu kişilere ‘sights holders’ denir ki bu insanların sayısı günümüzde 125 kişi kadardır.

‘Sights holders’lar  “Tercih yoluyla Tedarikçi” seçme yöntemiyle dağılımı geliştirmektedirler. Böylece istikrarlı ve elverişli olarak firmaların isteklerine göre çok farklı çeşitlerde elmaslar tedarik edilmiş olmaktadır.

 

2.2.3. Dış Pazar

BHP Billiton ve Rio Tinto gibi yeni büyük madencilik şirketleri 1990larda elmas işine dahil olmuşlardır. Onların satış sistemi de Elmas Ticaret Şirketinin sights sistemine benzemektedir.

Sonuç olarak büyük madencilik şirketlerinin yanı sıra Afrika’dan ve Güney Amerika’dan küçük prodüksiyonlara dış pazar olarak satış yapmaktadırlar.

2.3.  Parlatılmış elmas pazarı

2.3.1.    Pırlanta borsaları

Pırlanta borsaları satıcılar için ideal bölgelerdir çünkü üreticiler ve borsacılar ham, endüstriyel veya parlatılmış taş satmak amacıyla bir araya gelebilmektedirler. Pırlanta borsaları ayrıca dahili haber almak için de uygun yerlerdir.

Dünyadaki önde gelen elmas merkezlerinde borsalar bulunmaktadır. Dünyadaki 24 pırlanta borsasının 4’ü Antwerp’de bulunmaktadır. De Beer’s Grubun sightholderslarının 3de 1i de Antwerp temellidir. Bu durumlar Antwerp’i dünyanın elmas merkezi olarak nitelememize imkan sağlamaktadır.

Bir pırlanta borsası spekülasyonlara uygun bir yer değildir. Profesyonel riskler hesaplanır: bir kişi temin ve talep oranını değerlendirir ve tartışır. Bir kişi potansiyel müşterilere yer ayarlar ve bir diğeri de masada oturarak kalite ve değeri tartışır.

Bir pırlanta borsasının üyesi olan yabancı bir müşteri onu başka bir borsa üyesinin ona kefil olması ile komiteye girebilir. Borsaya günlük ödeme yaparak diğer borsacıların ona sunduğu ürünleri değerlendirip kıyaslama yapabilir.

2.3.2.    Pırlanta borsasına üyelik

Her üye onay ile desteklenerek üye olabildiği için çok sıkı kurallara da uyma zorunlulukları söz konusudur. Kurallara uymayan kişinin üyeliği iptal edilir ve o kişi diğer 24 pırlanta borsasından da otomatik olarak ihraç edilir. Adı, fotoğrafı, hangi nedenden ihraç edildiği ile birlikte bütün dünya borsalarının panellerinde yer alır.

Pırlanta borsalarının avantajı vaat ettikleri güvenliği sağlamalarıdır. Eksiksiz bir güvenlik ağı kurulmuştur bu nedenle borsa üyelerinin ofisleri, borsa binasının bulunduğu muhitte veya borsa binası içerisinde bulunmaktadır.

2.3.3.    Tahkim ve uzlaştırma

Pırlanta satıcıları, yeniden bir araya getirme amaçlı bir komisyon ayarlamışlar ve böylece Tahkim Kurulu meydana gelmiştir. Kurallar uluslar arası düzeyde kabul görmüş ve Dünya Pırlanta Borsaları Federasyonu kongrelerine dahil olmuştur. Uzlaştırma prosedürünü gerçekleştirmek ise en çok itiraza neden olan konu olmaktadır.

Temel problemler ve karışıklıklar için her zaman tahkim çağrısında bulunulabilir. Tahkim Kurulu taraflardan birinin teklifi üzerine toplanabilmektedir. Hüküm için partiden ve hukuki danışmanlardan teminat bedeli alınır. Prosedür boyunca uzmanlar Tahkim Kurulu üyesi olmayan avukatlar tarafından desteklenir ve tavsiyeler alır.

Tahkim artık partilerin bir yada iki özel üyesini kanuni sınırlar içerisinde kurul üyesi olarak atayabileceği bir oluşum haline gelmiştir.

2.4.  Elmas bankaları

Elmas borsaları nakit para akışına acil ve kısa zaman sürelerinde ihtiyaç duyarlar bu nedenle bu sektör, besleyici finansal işlemler için uzmanlaşmış bankalara ayrıca ihtiyaç duymaktadır. Antwerp’de ABN-Amro temelli olan Antwerp Elmas Bankası ve Dexia Bankası dünya çapında elmas ticaretini finanse eder.

Etiketler: , , , ,

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>